ศาสตร์แห่งการตั้งคำถามให้ได้คำตอบ Asking the Right Questions

การถามอยู่กับเราในทุกๆช่วงเวลา คำถามเป็นจุดเริ่มต้นและจุดเปลี่ยนของหลายๆเรื่องในชีวิต ในทั้งเรื่องการการทำงาน และ เรื่องของการดำเนินชีวิต การถามคำถามที่ไม่ถูกต้องไม่แย่เท่ากับการไม่กล้าถาม แต่ถ้าจะให้ได้ทุกสิ่งที่ต้องการ คำถามคือสิ่งแรกๆที่เราควรจะใส่ใจ

ถามเพื่อรับ Brief งาน, ถามเพื่อเก็บข้อมูล, ถามเพื่อขอความช่วยเหลือ, ถามเพื่อหาโอกาส, ถามเพื่อเปิดจินตนาการ, ถามเพื่อก้าวข้ามลิมิต, ถามเพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง หรือแม้แต่ ถามเพื่อหาความหมายของชีวิต

ทุกคำถามมีจุดประสงค์ของมัน ให้เราสามารถขบคิดและหาทางออกในหลายๆเรื่อง หรือ ได้รวบรวมข้อมูลที่เป็นเบาะแสให้เราได้ไตร่ตรอง พิจารณา และ ตกผลึกออกมาเป็นทางรอดของชีวิต ทั้งหมดนี้ล้วนแล้วแต่เกิดจากคำถามที่เป็นตัวเปิดทางให้เรานั้นเอง แค่นี้ก็คงจะนึกภาพออกว่า ทำไมคำถามถึงสำคัญ

เพราะคำตอบที่ใช่จะเกิดจากการตั้งคำถามที่ถูกต้อง ถ้าตั้งคำถามผิด คำตอบที่ได้ก็จะผิดไปด้วย

เมื่อเรามีเป้าหมายเราถึงจะรู้ว่า เราอยากรู้อะไร และ เพราะอะไรเราถึงต้องรู้มัน
Photo by from

ซึ่งในการคิดคำถามเราควรที่จะต้องรู้สองแง่มุม คือ เราอยากจะรู้อะไร และ รู้ไปเพื่ออะไร จากนั้นค่อยถึงทีที่ต้องมาคิดว่าจะถามอย่างไรต่อไป… ปัญหาว่าเราไม่ได้สิ่งที่ตัวเองต้องการ ส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากการถามผิดวิธี แต่เป็นเราไม่รู้ด้วยซ้ำว่าต้องถามเรื่องอะไร

มันไม่ใช่เรื่องของความฉลาดหรือโง่ แต่มันมีหลายๆปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับบุคคิลส่วนตัว เช่นความขี้สงสัย, ความเฉลียว, ความสร้างสรรค์ หรือแม้แต่ความสนใจเฉพาะตัว เช่นบางคนเป็นนักธุรกิจ สายตาเขาจะมองหาโอกาสใหม่ๆที่จะต่อยอดเสมอ ส่วนนักออกแบบ สายตาเขาจะมองหาปัญหาและความเป็นไปได้แบบอื่นๆที่จะเกิดขึ้น

เราต่างมีมุมมองที่หลากหลายต่างกันไป แต่สิ่งที่ทุกคนจะต้องมีเหมือนกันนั้นคือ เป้าหมาย เพราะนี่คือก้าวแรกที่จะทำให้เรารู้ว่าตัวเองอยากจะรู้เรื่องอะไร …เราต้องพยายามจับตัวเองให้ได้ว่าตอนนี้ หรือในสถานการณ์นี้เราอยากได้อะไร เมื่อรู้เป้าหมายชัดมันจะง่ายขึ้นเยอะ เมื่อเรากำลังหาทางไปต่อ

เช่น ถ้าเราจะต้องวางแผนลงพื้นที่เพื่อไปถามคนในชุมชน โดยมี เป้าหมาย ก็คือเก็บข้อมูลเพื่อมาสร้าง Product ซักตัว

  1. เราจะเริ่มคลำทางจากการถามตัวเองว่า ‘เราต้องรู้เรื่องอะไรบ้างถึงจะสร้าง Product ได้?’ (เราใช้คำถามเปิดทาง และนำเราไปยังจุดต่อๆไป)
  2. แล้วข้อมูลพวกนี้ช่วยให้เราสร้าง Solution ได้ดีขึ้นยังไง? เราถามหาเหตุผลกับตัวเองเพื่อไตร่ตรองในแน่ใจถึงสิ่งที่อยากได้ว่าเราต้องการมันจริงๆแน่ๆใช่ไหม
  3. ทีนี้ เราจะต้องทำยังไงล่ะ เพื่อให้ได้ข้อมูลพวกนี้มา? ตรงนี้คือจุดที่เราจะมาหาวิธีในการได้มาซึ่งข้อมูลที่เราอยากจะได้แล้ว ซึ่งแน่นอน ในกรณีนี้เราจะหาคำตอบเหล่านี้ด้วยการถามคำถามนั้นเอง
  4. สุดท้ายเราจะสร้างและถามคำถามที่ถูกต้องเพื่อให้ได้มาซึ่งคำตอบที่เป็นกุญแจสำคัญในการการไขประตูทางออกสำหรับทุกๆปัญหาของเรา …จำไว้ว่ากุญแจที่ถูกดอกเท่านั้นถึงจะไขประตูที่ต้องการจะเปิดได้

คำถามจะ Impact แค่ไหน ก็ขึ้นอยู่กับขนาดของเป้าหมายด้วยเช่นกัน

Judge a man by his questions rather than his answers.— Voltaire
Photo by from

แล้วถามยังไงให้ได้คำตอบ?

.
.
.

อ่านต่อเต็มๆได้ที่นี่ครับ

🙏